Inclusief onderwijs, het is de droom van mening beleidmaker. Zeker nu het aantal thuiszitters de pan uitrijst en nogal wat thuiszitters niet de boefjes blijken te zijn waar me ze voor hield, maar kinderen met een beperking of juist een uitbreiding. Allemaal terug naar school! En het liefst dezelfde school, in de buurt, goed voor de ontwikkeling, allemaal vriendjes en vriendinnetjes bij de hand, lekker ook naar een verjaarsfeestje. 

Klinkt goed he? Voor menig ouder met een kind dat HB is of autisme heeft is dat ook daadwerkelijk een droom. Niks is fijner dan je kind naar een gebouw in je eigen buurt brengen, waar het lekker de hele dag speelt, waar je nog eens langs kan fietsen om te zwaaien als ze op het plein spelen. Er zijn ouders uit je eigen buurt, wat weer heel goed is voor je sociale netwerk in en er zijn vriendjes en vriendinnetjes op loopafstand. Je krijgt de foldertjes over leuke evenementen in de buurt, je krijgt nog eens een bon voor gratis zwemmen, waar je kind dan je halve klas treft. En de andere helft van de klas treft het op voetbal, die zaterdag, of bij de scouting op zondag. 

Een reëel beeld

Is het voor de kinderen waar het hier om gaat net zo’n mooie droom? Nou, die scouting misschien. De rest is niet zo eenvoudig als beleidsmakers het willen laten lijken. 

Bovenaan de lijst van redenen om uit te vallen staat: te veel prikkels of te weinig prikkels. Laten we daar eens induiken en dan eens kijken of we dat op school kunnen aanpakken. 

Stel, je gaat naar je werk en het is saai. Je moet elke dag hetzelfde doen. Laten we zeggen: wasknijpers in elkaar zetten. In je eentje. Geen gezelschap om mee te praten, geen radio of TV, alleen die eeuwige bult wasknijpers. Elke dag weer. Acht uur lang. En als je uit je werk komt, ga je naar je ontspanning: aardappelen schillen! Vier uur lang. 

Zo voelt het voor een snel HB hoofd in een normale klas. Wat wil zo’n hoofd? Meer prikkels, meer stimulans, meer variatie, een hoger tempo, liefst twee of drie dingen tegelijk, hopperdepop, gaan! 

Stel: je gaat naar je werk en het is daar druk. Om je heen lopen mensen af en aan, die regelmatig iets tegen je zeggen. Je kan ze nauwelijks horen door alle geluiden heen maar je weet wel dat het om belangrijke dingen gaat. Het maakt je bloednerveus. Iemand heeft een radio aangezet, iemand anders is luid aan het bellen. Zo nu en dan loeit er een sirene, dan is er een incident en beginnen mensen rond te rennen om het op te lossen. Hun kleren fladderen om hen heen en sommigen stinken behoorlijk naar zweet. Als je zegt dat je zo niet kan werken kijkt je leidinggevende je vaag aan: ‘Zij redden het allemaal ook prima, hoor,’ gebaart ze.

 Zo voelt het voor een autistisch hoofd in een normale klas. Wat wil zo’n hoofd? Minder prikkels, minder geluiden, laat iedereen stil zijn, rustig zitten, radio uit. Een duidelijke opdracht graag en tijd om die uit te voeren. 

Misleidende focus

En nou gaat het alleen nog maar over deze twee groepen. Dan heb ik het nog niet eens gehad over de kinderen met andere problemen of meerdere problemen. Stel nou: je bent behoorlijk bij de pinken maar je hebt toevallig autisme en daardoor wat moeite met de output en het tempo. Wat er dan gebeurt is dit: je niveau gaat omlaag. Nou zeggen wij al jaren: ‘Niet lager maar trager’. Dat kan, maar wat betekent dat voor de rest van de klas? Of je hebt autisme maar de PDA variant, waarbij vraagvermijding je meest prominente autistische kenmerk is. Het liefst zoek je zelf je weg en als je een vraag hebt dan stel je die wel. Kan, maar wat betekent dat voor de rest van de klas? Of je hebt last van angsten (gekregen) en je hebt spreek- of loopdrang ontwikkeld. Of … of … of …  

De focus op inclusief onderwijs is misleidend. Een oplossing zou zijn: terug naar klassen van maximaal 15 kinderen, met een leraar en een assistent in de klas, waarbij binnen de school gedifferentieerd wordt op niveau en tempo, in plaats van op leeftijd. Ook binnen het VO. 

Daar hebben we de mensen niet voor en de kans dat we een regering krijgen die zo’n uitgave durft te doen voor de toekomst van de bevolking lijkt me nihil. En zelfs als je zo’n systeem optuigt, zullen er altijd nog kinderen zijn die het niet aankunnen. 

De huidige oplossing is: roepen dat er inclusief onderwijs gemaakt moet worden (maar hoe, door wie en wanneer het er is krijgen we nooit te horen) en kinderen terugjagen naar school onder bedreiging van VT meldingen, of die school nu goed voor ze is of niet. Het lijkt er haast op dat de statistieken belangrijker zijn dan de mensen. 

Help ouders beter

Wat we nodig hebben is een eerlijk verhaal: school is niet geschikt voor iedereen. 

Toen mijn kind thuis kwam te zitten met een enorme leerbehoefte, kostte het me uren en uren om de juiste boeken te vinden, die eerst zelf te leren en vervolgens uit te zoeken hoe ik dat over kon brengen. Ik heb zoveel onderwijsboeken gelezen dat ik vermoedelijk de lerarenopleiding haal zonder nog een les te volgen. Maar waarom moest dat zo moeilijk? Omdat de pakketten die er waren, zoals IVIO, ook weer gebonden waren aan tijd, niet aansloten bij zijn niveau (veel te laag maar niet voldoende traag) en er nerveus werd gewerkt naar een examen dat hij nooit zou kunnen maken (want weer die factor: tijd). 

Wat wel hielp was ondersteuning van andere leraren. Iemand die me hielp om een lestraject uit te stippelen. Een leraar die lessen die ik lastig vond overnam. Iemand die meekeek zodat mijn zoon het gevoel had dat wat hij deed ertoe doet. Maar ik zou echt zo blij geweest zijn met een website waarop leerplannen stonden en tips en trucs voor thuisonderwijs, zonder dat ik daarvoor op heel internet brokkeltjes bij elkaar moest zoeken. 

Ouders hebben ook tijd, en lees hier gerust geld, nodig: je moet immers ook je vaste lasten en de boodschappen betalen en het gaat vaak om de financiële verplichtingen die je ooit bent aangegaan met het idee dat beide partners kunnen werken. Ouders die zich er niet goed bij voelen om zelf les te geven moeten ondersteuning kunnen kopen van begeleiders die dit wel willen.

Dat kost ook allemaal geld, maar geef ouders het budget dat anders naar school zou gaan en als je niet vertrouwt op een goede besteding daarvan, laat dan iemand meekijken, en gebruik dat budget voor dit kind. Plus het op met geld voor de begeleiding. Het kost altijd minder dan dat inclusieve onderwijs wat er nooit van gaat komen. En het kost ook minder dan kinderen zonder opleiding volwassen laten worden en dan door andere potjes die problemen te laten opdweilen.

Het is namelijk niet zo dat deze kinderen op de dag van hun 18^e verjaardag onder de douche gaan staan en eruit komen met een op magische wijze toegevoegde complete opleiding en de mogelijkheid om volledig voor zichzelf te zorgen. 

Wat we nodig hebben is thuisonderwijs zonder dwang of drang waarbij het doel is: ontwikkeling, het opdoen van kennis, het leren toepassen van de kennis, nieuwsgierig worden en zelf onderzoeken. Met een keuze voor ouders om dat samen te organiseren of, als dat beter is voor hun kind, in huis te houden.  

Nog even dit … 

Waardeer je deze blog? Overweeg dan een donatie aan onze Stichting HOEK6. Dat kan via deze link.

Stichting HOEK6 zet zich in voor de participatie en integratie van mensen met de combinatie hoogbegaafdheid en beperkend autisme. We willen meer bekendheid geven aan de specifieke problemen die deze doelgroep tegenkomt. We organiseren verschillende activiteiten voor de doelgroep, zodat ook inmiddels volwassen thuiszitters elkaar kunnen ontmoeten en vriendschappen kunnen ontstaan.